Petrol taşımacılığı navlun maliyetleri rekor kırdı

Petrol taşımacılığı navlun maliyetleri, süper tanker arzındaki daralma nedeniyle rekor seviyelere çıktı. Houston-Asya hattında ek yük 52 milyon dolara ulaştı.

Küresel petrol ticaretinde deniz yoluyla taşıma maliyetleri benzeri görülmemiş seviyelere ulaştı. Kullanıma hazır süper tanker sayısındaki azalma, uzun mesafeli ham petrol sevkiyatlarını pahalılaştırırken petrol akışlarında aksama yaşanması riskini de artırıyor. Rafineriler ise artan giderler nedeniyle daha yakın tedarik noktalarına yöneliyor.

Süper tanker arzındaki daralma navlunu yükseltti

Petrol taşımacılığı navlun maliyetleri üzerindeki baskının başlıca nedeni, piyasada kiralanabilecek büyük tanker sayısının azalması olarak gösteriliyor. Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre, yaklaşık üç futbol sahası uzunluğundaki süper tankerlerden bazı bölgelerde sınırlı sayıda bulunabiliyor.

Arzın daralması, uzak bölgelerden ham petrol getirilmesini daha yüksek maliyetli hale getiriyor. Bu tablo, rafinerileri ihtiyaç duydukları petrolü daha kısa rotalardan sağlamaya zorlarken küresel tedarik zincirlerinin işleyişi üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor.

Houston-Asya sevkiyatında kargo başına 52 milyon dolarlık ek yük

Navlun artışının etkisi, Houston ile Asya arasındaki hatta özellikle belirginleşiyor. Bu rotada bir petrol kargosunun taşınması, varil başına yaklaşık 26 dolarlık ek maliyet yaratıyor. Böylece tek bir sevkiyat için toplam ilave gider yaklaşık 52 milyon dolara çıkıyor.

Bu tutar, West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlem fiyatının yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. Savaş öncesindeki dönemde deniz taşımacılığının petrolün toplam değerindeki payı ise bunun oldukça altında bulunuyordu.

Tanker şirketlerinin piyasa değeri 70 milyar dolara ulaştı

Yüksek navlun oranları tanker işletmecilerinin gelirlerini artırırken, sektördeki şirketlerin değerlemelerine de yansıdı. Bazı sektör yöneticileri ve brokerlar, fiyatlardaki yükselişin önceden tahmin edilmesi güç seviyelere ulaştığını belirtiyor.

Dünyanın en büyük petrol tankeri şirketlerinin toplam piyasa değeri, hafta içinde yaklaşık 70 milyar dolara yükselerek rekor kırdı.

Artan taşıma giderleri rafinerilerin hesabını bozuyor

Navlun maliyetlerindeki sert yükseliş, petrol ticareti yapan şirketler ve rafineriler için önemli bir risk oluşturuyor. Taşıma giderlerinin aşırı artması, bazı tesislerde ham petrolün satın alınarak işlenmesini ve akaryakıta dönüştürülmesini ekonomik açıdan anlamsız hale getirebilir.

Benzin ve motorin talebi güçlü kalsa bile yüksek maliyetler, uzak mesafelerden taşınan petrol kargolarına yönelik ilgiyi azaltabilir. Böyle bir gelişme, küresel petrol akışlarının yeniden düzenlenmesine ve bazı bölgelerde arz sorunlarının daha da belirginleşmesine yol açabilir.

Basra Körfezi-Çin rotasında günlük gelir 1,2 milyon doları aştı

Tanker piyasasındaki sıkışıklık, yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan çok büyük ham petrol taşıyıcılarının (VLCC) kullandığı Basra Körfezi-Çin hattında da görülüyor. Bu rotadaki gemiler günlük 1,2 milyon doların üzerinde navlun geliri elde ediyor.

Sektör göstergeleri, maliyet baskısının artık tek bir güzergâhla sınırlı kalmadığını ve küresel tanker piyasasının geneline yayıldığını ortaya koyuyor.

Trafigura: Petrol taşımak hiç bu kadar pahalı olmadı

Trafigura Group Başekonomisti Saad Rahim, Bloomberg Emtia Yatırımcı Forumu’ndaki değerlendirmesinde tanker piyasasında yaşanan arz sıkışıklığına dikkat çekti. Rahim, petrol taşımacılığının hiçbir dönemde bu kadar pahalı olmadığını söyledi.

Navlun giderlerinin taşınan petrolün toplam değerindeki payının yükselmesinin lojistik açıdan daha büyük bir sorun haline geldiğini belirten Rahim’in değerlendirmeleri, mevcut maliyet baskısının boyutunu ortaya koydu. Artışın sürmesi halinde uzak mesafeli rotaların ekonomik cazibesini kaybetmesi ve petrol ticaretinin daha kısa tedarik hatlarına kayması bekleniyor.