ABD, araç elektrifikasyonunda sonuncu mu olacak?
Çin, Avrupa ve Uruguay elektrikli araçlarda hızla ilerlerken ABD’nin araç elektrifikasyonunda dünyada son sıraya düşme ihtimali yeniden gündeme geliyor.
Çin otomobillerinin ve elektrikli araçların Brezilya’daki hızlı yükselişi, küresel otomotiv pazarındaki dengelerin değiştiğini gösteriyor. Ülkede tamamen elektrikli araçların (BEV) satış payı, ABD’deki seviyeye neredeyse yaklaşmış durumda. Uruguay’da ise dönüşüm çok daha hızlı ilerliyor; elektrikli araçların payı yüzde 50’ye ulaştı. Buna karşılık ABD’de bu oran, 2026’nın ilk yarısında yüzde 5,9’da kaldı.
Elektrikli mobilitede yaşanan bu ayrışma yeni değil. Ancak mevcut tablo, ABD’nin yalnızca büyük otomotiv pazarları arasında değil, dünyadaki ülkeler arasında da araç elektrifikasyonunda son sıraya düşebileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Çin, ağustos ayında yüzde 45’lik BEV payına ulaşarak açık ara öne çıktı. Daha önce Çin’in önünde bulunan Avrupa ise geride kalmasına rağmen temmuz ayında yüzde 26 seviyesini korudu. ABD’nin geçmişte elektrikli araç alanında önemli bir rol üstlendiği düşünüldüğünde, ortaya çıkan fark daha dikkat çekici hale geliyor. Tesla’nın ülkede doğması, GM EV1 ile Chevrolet Volt ve Bolt gibi modellerin erken dönemde piyasaya çıkması ve özellikle California’nın öncü politikaları, ABD’yi bir dönem sektörün liderleri arasında tutmuştu.
Bugün ise eğilim farklı bir yöne işaret ediyor. Çinli markaların sunduğu elektrikli modeller başta olmak üzere elektrikli otomobiller Asya, Avustralya ve Güney Amerika’da hızla yayılıyor. Benzer bir hareketliliğin Afrika’da da görülmesi bekleniyor. Çin üretimi elektrikli araçlar, maliyet, teknik özellikler ve tüketici ilgisi bakımından benzinli ve dizel modellere karşı giderek daha güçlü bir alternatif oluşturuyor.
ABD açısından en büyük sorunlardan biri, Çinli şirketlere ve genel olarak dış rekabete karşı uygulanan yüksek korumacılık. Bu yaklaşım, daha uygun fiyatlı ve rekabetçi elektrikli modellerin ABD pazarına girmesini büyük ölçüde engelliyor. Bunun yanında politika değişiklikleri ile otomobil üreticilerinin elektrikli araçlara yönelik isteksizliği veya olumsuz yaklaşımı, bazı projelerin iptal edilmesine ve yatırımların geri çekilmesine yol açıyor.
ABD ile otomotiv pazarını uzun süredir yakından ilişkilendiren Kanada’nın Çin menşeli elektrikli araçlara daha fazla alan açmaya hazırlanması da dikkat çekiyor. Afrika ülkeleri ise petrol bağımlılığını azaltmanın ve yerel ekonomileri desteklemenin yollarını arıyor. Rusya’nın dahi rekabetçi Çin elektrikli araçlarını benimsemeye başladığı bildiriliyor.
Bu eğilimler değişmeden sürerse ABD’nin hafif ticari ve binek araç pazarını elektrifikasyona taşıyan son ülke olma ihtimali güçlenebilir. Böyle bir sonuç, ülkenin geçmişteki öncü konumu dikkate alındığında, otomotiv sektörü açısından dikkat çekici bir gerileme anlamına gelecek.
