Denizcilik atıkları için yeni dönem: Süreler değişti
Denizcilik atıkları düzenlemesinde süreler yeniden belirlendi. Yüzde 80 doluluk kuralı ve GATS bildirim şartlarıyla elektronik takip sürecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, denizcilik atıkları yönetiminde yeni bir uygulama dönemine geçti. Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından 3 Eylül 2026’da yayımlanan 2026/12 sayılı genelgeyle gemilerin atık teslim süreleri değiştirildi. Düzenleme kapsamında, atık tanklarının doluluk oranı yüzde 80’e ulaştığında süre beklenmeden teslim yükümlülüğü getirildi.
Yeni genelge, 2022/14 sayılı düzenlemeyi yürürlükten kaldırırken atık bildirimleri, transfer formları ve elektronik takip süreçlerine ilişkin kuralları da yeniden belirledi.
Atık teslim süreleri yeniden belirlendi
Mavi Kart Sistemi’ne tabi ticari gemiler, sportif ve gezi amaçlı tekneler ile balıkçı gemileri için uygulanan teslim süreleri uzatıldı. Yolcu ve personel kapasitesi 12 kişinin altında olan gemilerde süre 15 günden 20 güne çıkarıldı.
Kapasitesi 12 kişi ve üzerinde bulunan gemiler için daha önce 10 gün olarak uygulanan süre ise 15 güne yükseltildi. Böylece her iki kapasite grubunda da gemi işletmecilerine atık teslimi için daha uzun süre tanınmış oldu.
Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de atık tanklarının doluluk oranına ilişkin. Mavi Kart Sistemi kapsamındaki gemiler, deniz yetki alanlarında seyir halindeyken tanklardaki doluluk yüzde 80’e ulaştığında, belirlenen sürenin tamamlanmasını beklemeden atıklarını en yakın atık kabul tesisine veya atık alma gemisine teslim edecek.
Tank doluluk oranı yüzde 80’e ulaşmamış olsa bile gemilerin atıklarını kendileri için belirlenen süre içinde teslim etme zorunluluğu devam edecek.
Bildirim ve transfer işlemleri elektronik ortamda yürütülecek
Gemi acentelerinin atık bildirimleri Liman Tek Pencere Sistemi üzerinden yapılacak. Bildirimlerin, geminin limana varışından en az 24 saat önce sisteme girilmesi gerekiyor. Sefer süresi 24 saatten kısa olan gemilerde ise bildirim, kalkış limanından ayrılmanın hemen ardından yapılacak.
Atık miktarında veya geminin limana ulaşacağı zamanda değişiklik olması halinde bilgiler sistem üzerinden gecikmeden güncellenecek. GATS kapsamındaki atık kabul tesisleri, teslim alınan atıklar için Atık Transfer Formu’nu GATS üzerinden düzenleyerek gemi kaptanına, donatanına veya acentesine verecek.
Mavi Kart Sistemi’ne tabi gemilerde form DAU üzerinden oluşturulacak. Atık alma gemisi işletmecileri de yaptıkları işlemin ardından DAU aracılığıyla Atık Transfer Formu düzenleyerek belgeyi gemi kaptanına teslim edecek.
Mavi Kart Sistemi kapsamında hizmet sunan atık alım yükümlüleri DAU’ya kayıt yaptıracak, atık kabul tesisleri ve atık alma gemilerini hazır bulunduracak. Gemilerini sisteme kaydettirmek isteyen kaptan, donatan veya acentelerden kayıt işlemi için ücret alınmayacak. Her gemi için oluşturulan karekod da başvuru sahibine verilecek.
Denetim ve kayıt yükümlülükleri sürecek
Bakanlık, il müdürlükleri ve yetki devri yapılan kurumlar, atık alma gemileri ile kıyı tesislerinin denetimlerini gerçekleştirecek. Liman başkanlığı yetkilileri de gemilerin limana varış öncesi bildirimlerini ve tamamlanan atık transferlerini DAU üzerinden sorgulayabilecek.
Gemi kaptanları, gemilerinden alınan atıklara ilişkin düzenlenen Atık Transfer Formu’nu bulundurmakla yükümlü olacak.
2026/12 sayılı genelge, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken 2022/14 sayılı Denizcilik Atıkları Uygulaması Hakkında Genelge yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenleme, denizcilik atıkları için elektronik takip sistemini korurken teslim süreleri ve tank doluluk oranına ilişkin kuralları değiştirdi.
