Küresel Piyasalarda İran Krizi: Trump’ın İyimserliği Sarsıldı
Küresel piyasalarda İran ile müzakerelerin sona ermesi sonrası petrol fiyatları yükselirken, Trump’ın iyimserliği sorgulanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakerelerin başladığına dair yaptığı açıklamalar, küresel piyasalarda kısa süreli bir iyimserlik yaratmıştı. Ancak, Tahran yönetiminin müzakereleri reddetmesi ve petrol fiyatlarının artması, bu iyimserliği hızla sona erdirdi. Pazartesi günü Trump’ın yaptığı açıklama sonrası petrol fiyatları, Cuma günkü 112 dolarlık seviyesinden %11 düşerek 99 dolara kadar gerilemişti. Ancak, Salı sabahı itibarıyla piyasalarda yaşanan sert satışlar, bu düşüşü tersine çevirdi.
Salı sabahı itibarıyla Brent petrol fiyatları, Mayıs vadeli kontratlarda %3,5 artışla 103,7 dolara yükseldi. Batı Teksas ham petrolü ise %4’lük bir artışla 91,72 dolara ulaştı. Interactive Brokers kıdemli ekonomisti José Torres, Tahran yönetiminin Washington ile herhangi bir görüşme yapıldığını reddetmesiyle birlikte petrol fiyatlarının yeniden yükseldiğini belirtti. Uzun sürecek bir savaş riski, yatırımcıların en büyük endişesi olmaya devam ediyor.
Asya borsalarında, ABD’deki olumlu kapanışın etkisiyle güçlü bir başlangıç yapıldı. Ancak, ilerleyen saatlerde gelen haberler, Asya endekslerinin kazançlarını kaybetmesine neden oldu. Güney Kore’nin Kospi endeksi, teknoloji hisselerindeki alımlarla %3’ün üzerinde bir artış göstermişti, ancak kapanışa doğru bu kazancın yarısını geri vererek %1,56 artıda günü tamamladı. Japonya’da ise Nikkei 225 endeksi %0,77 artışla 51.910 puana ulaşırken, Topix endeksi %1,87 değer kazandı.
Trump’ın Pazartesi sabahı yaptığı açıklamalar, Wall Street’te büyük bir volatiliteye yol açtı. Dow Jones endeksi 631 puan artarak 46.208 puandan kapandı. Ancak, piyasanın bu iyimserliğe ne kadar dayanabileceği belirsizliğini koruyor. Hirtle Callaghan Yatırım Direktörü Brad Conger, piyasanın Trump’ın manevralarına verdiği tepkinin riskli olduğunu vurguladı. BCA Research Baş Stratejisti Marko Papic ise, eğer bu kriz önümüzdeki günlerde çözülmezse, küresel ekonomide ciddi bir duraklama yaşanabileceğini ifade etti.
Piyasalardaki en büyük endişe, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü bir koz olarak kullanmaya devam etmesi. Trump’ın boğazın ortak kontrol edileceğine dair belirsiz açıklamaları, piyasalarda tatmin edici bulunmadı. Ayrıca, bazı ABD müttefiklerinin İran’a karşı askeri operasyonlara katılma eğiliminde olduğu yönündeki haberler, gerilimi artırdı.
Jeopolitik belirsizlik, tahvil piyasalarını da etkiledi. ABD 2 yıllık tahvil getirileri, yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu artırabileceği endişesiyle yükseldi. Dolar endeksi ise %0,3 değer kazanarak güvenli liman arayışını gösterdi. Pazartesi günü altın ve gümüşte sert satışlar yaşanmıştı. Ancak, Salı sabahı petrol fiyatlarının yükselmesiyle değerli metallerde de bir toparlanma görüldü. Yatırımcılar, Trump’ın beş günlük molasının bir de-eskalasyon adımı mı yoksa askeri hazırlık süreci mi olduğunu anlamaya çalışıyor. Tahran’ın sert reddi ve bölgedeki askeri yığınak, piyasalardaki dalgalanmaların devam edeceğine işaret ediyor.
