Küresel Jet Yakıtı Stokları Yeniden Yükselişe Geçti
Jet yakıtı üretimindeki artış, Avrupa’daki arz krizini hafifletiyor. ABD ve Nijerya’dan gelen ithalat rekor seviyelere ulaştı.
Son dönemde jet yakıtı üretiminde yaşanan artış, Avrupa pazarındaki arz krizini çözmeye yardımcı oluyor. ABD ve Nijerya merkezli ithalatın rekor seviyelere ulaşması, rafinerilerin hidrokracking kapasiteleri sayesinde dizel arzını korumasına olanak tanıyor ve enerji sektöründeki dengeleri yeniden şekillendiriyor.
Uluslararası Enerji Ajansı, çarşamba günü yayımladığı aylık raporunda, rafinelerdeki yüksek üretim ve artan ihracatın yaz seyahat sezonu öncesindeki arz açığı endişelerini azalttığını belirtti. Mart ayında ABD, günde 2 milyon varili, Avrupa ise 1.3 milyon varili aşan jet yakıtı üretimi gerçekleştirdi. Nisan ve mayıs aylarında küresel rafineri çıktıları da artışını sürdürdü.
Sektör, yılın başlarında Hürmüz Boğazı üzerinden gelen sevkiyatların aksaması nedeniyle ciddi bir kriz yaşadı. Artan maliyetler, Avrupa havacılık pazarında olumsuz etkilere yol açtı. Zenith Airlines ve European Cargo Limited, operasyonlarını tamamen durdurmak zorunda kalırken, Lufthansa 20 bin, SAS bin ve KLM 160 uçuşunu iptal etti.
ABD merkezli rafineler, üretimdeki rekor seviyeleriyle Avrupa pazarına yönelik ihracatlarını artırdı. Kpler verilerine göre, haziran ayı itibarıyla Avrupa’nın ABD’den günde 136.000 varil, Nijerya’dan ise 127.000 varil jet yakıtı aldığı görülüyor. ABD iç piyasasındaki stokların tarihsel ortalamaların üzerinde kalması, ihracat kapasitesini destekliyor.
İtalya, Norveç ve Danimarka’daki rafineriler, orta damıtık ürünlerdeki yüksek rafinaj marjlarının etkisiyle kapasite kullanım oranlarını artırdı. Polonya, Belçika ve Almanya merkezli rafinerilerde tamamlanan periyodik bakım çalışmaları, bölgesel arzı güçlendirdi. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği, artan yakıt maliyetleri nedeniyle 2026 yılı için sektörel kar beklentisini 23 milyar dolara düşürdü.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın raporu, jet yakıtı üretimindeki artışın dizel arzını azaltmadığını ortaya koyuyor. Rafineler, hidrokracking ünitelerini beslemek amacıyla düşük sülfürlü hammadde alımlarını artırdı. Mevcut piyasa dinamikleri, jet yakıtı fiyatlarının rafineri ürün sepetindeki payını korumasını sağlıyor.
Çatışma öncesi seviyelere daralan jet yakıtı ve dizel arasındaki fiyat farkı (regrade), rafineri marjlarını yeniden şekillendiriyor. Dizel üretim karlılığını ölçen crack marjları, varil başına 40 dolar seviyesinde fiyatlandırılıyor. Avrupa ülkelerinin enerji ithalatına ödediği tutarlar, Euro cinsinden bölgesel bilançolara yansıyor.
