Konut Pazarında Düşüşe Tasarruf Finansmanı Engeli
Konut satışları düşerken, tasarruf finansmanı konut pazarını koruyor. Faiz oranları ve kredi maliyetleri etkili.
Küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, enflasyon üzerinde baskı oluştururken, konut kredisi faiz oranları da yükseliş gösteriyor. İç piyasada, konut kredisi faizleri yıllık ortalama yüzde 40’ı aşarak, mart ayında 2,49 seviyesine gerileyen oranların, şu an 2,88 ile 5,00 arasında değiştiğini gözler önüne seriyor.
Pahalılaşan kredi maliyetleri, konut satışlarına da yansıyor. Temmuz ayında konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 azalarak, ilk yedi ayda ise yüzde 5,5 oranında bir düşüş kaydedildi. En düşük konut satış rakamı ise dokuz günlük Kurban Bayramı’nın yaşandığı mayıs ayında 93 bin 333 olarak gerçekleşti. Ancak, temmuz ayında ipotekli konut satışları, tasarruf finansmanının etkisiyle yüzde 23,7 oranında bir artış gösterdi. Uzmanlar, bu finansman modelinin konut satışlarındaki düşüşü engellediğini belirtiyor.
İlk ve İkinci Elden Düşüş Devam Ediyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, temmuz ayında ilk el konut satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,6 azalarak 42 bin 529’a geriledi. İkinci el konut satışları ise yüzde 20,8 oranında bir düşüşle 81 bin 74 olarak kaydedildi. Böylece, toplam konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 azalarak 123 bin 603 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ilk el konutların payı yüzde 34,4, ikinci el konutların payı ise yüzde 65,6 olarak belirlendi. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,7 artarak 23 bin 888 olarak hesaplandı. Diğer konut satışları ise yıllık bazda yüzde 23,1 azalarak 99 bin 715 olarak gerçekleşti.
İpotekli Satışlar Tek Büyüyen Kalem
Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 19,3, diğer satışların payı ise yüzde 80,7 olarak belirlendi. Ocak-temmuz döneminde ipotekli konut satışları, geçen yıla göre yüzde 30,9 artarak 166 bin 682’ye ulaştı. Bu yılın ilk yedi ayında, ilk el konut satışları yüzde 0,8 azalışla 264 bin 16 olurken, ikinci el konut satışları yüzde 7,5 azalarak 559 bin 103’e geriledi.
Yabancı Yatırımcıların İlgisi Sürüyor
Yabancılara yapılan konut satışları, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,9 artarak 2 bin 120’ye ulaştı. Temmuz ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan satışların payı yüzde 1,7 olarak gerçekleşti. Bu dönemde en fazla konut satışı yapılan ülkeler arasında Rusya, İran ve Ukrayna öne çıktı.
Yüksek Faizler Piyasayı Olumsuz Etkiliyor
Konut satışlarını değerlendiren Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Ahmet Büyükduman, yüksek faiz oranlarının gayrimenkul piyasasında olumsuz etkiler yarattığını ifade etti. Büyükduman, konut satışlarının yanı sıra arsa ve arazi satışlarının da ciddi oranda gerilediğini belirtti. Tasarruf finansman şirketlerinin, konut satışlarının daha fazla düşmesini engellediğini ve talebin artacağını öngördüklerini vurguladı. Ağustos ayında da satışların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15-17 oranında daha düşük olabileceğini tahmin ettiklerini söyledi.
Konut Fiyatları Düşse de Satışlar Artmıyor
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkanı Hakan Şişik, konut fiyatlarının enflasyon rakamlarına göre düşük olmasına rağmen, satışların artmadığını belirtti. Piyasanın sıkışması ve alım gücündeki azalma, konut satışlarında gerilemeye neden oldu. Şişik, enflasyon ve konut kredi faizleri düşmeden, satışların hızlanmasının zor olduğunu ifade etti.
İş Yeri Satışlarında Karışık Gelişmeler
TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde ilk el iş yeri satışları, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,4 artarak 5 bin 777’ye ulaşırken, ikinci el iş yeri satışları yüzde 12,2 azalarak 10 bin 956 oldu. Temmuzda toplam iş yeri satışları ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 azalarak 16 bin 733 olarak kaydedildi. İpotekli iş yeri satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 57,6 artarak 695 olurken, diğer iş yeri satışları yüzde 5,7 azalışla 16 bin 38 olarak gerçekleşti.
