EİDS Uygulaması Sonrası Satılık Konut İlanlarında Düşüş

EİDS uygulaması sonrası Türkiye genelinde satılık konut ilanlarında önemli bir düşüş yaşandı. İlan sayısı %26 azaldı.

Son dönemde emlak sektöründe önemli bir gelişme yaşandı. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) uygulamasının devreye girmesiyle birlikte, satılık konut ilanlarında dikkat çekici bir düşüş gözlemlendi. Şubat ayından bu yana ilan sayısında %26 oranında bir azalma kaydedildi.

Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen EİDS, tüketicilerin korunmasını ve kayıtdışı faaliyetlerin önlenmesini amaçlıyor. Kiralık taşınmaz ilanları için 1 Ocak 2025’te uygulamaya alınacak olan sistemin ikinci aşaması, 15 Şubat’ta devreye girdi ve satılık taşınmaz ilanları için de zorunlu hale getirildi. Bu yeni sistem sayesinde taşınmaz sahipleri, ilanlarını doğrudan kendileri veya birinci derece yakınları aracılığıyla yayımlayabiliyor. Ayrıca, e-Devlet üzerinden seçtikleri emlak işletmelerine ilan verme yetkisi tanımlayabiliyorlar.

Doğrulama sürecinden geçen ilanlarda, EİDS yetki kontrolünün yapıldığını gösteren bir logo veya bilgilendirme ibaresi yer alıyor. Verilen yetki, en fazla üç ay süreyle geçerli olup, gerektiğinde uzatılabiliyor.

Yetkisiz kişilerin ilan vermesi, sahte hesaplar üzerinden fiyat yönlendirmeleri ve kayıtdışı aracılık faaliyetlerinin önüne geçmeyi hedefleyen sistemin etkileri, ilan piyasasında kendini göstermeye başladı. Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme ve piyasa analizi şirketi Endeksa’nın verilerine göre, EİDS’in zorunlu hale geldiği 15 Şubat ile 9 Haziran tarihleri arasında Türkiye genelindeki satılık konut ilanı sayısı 1 milyon 618 bin 875’ten 1 milyon 203 bin 257’ye geriledi. Bu süreçte toplamda 415 bin 618 ilan azaldı ve düşüş oranı %26 olarak kaydedildi. Son bir yıl içinde ise satılık taşınmaz ilanlarındaki azalma %25,4 seviyesine ulaştı.

Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, EİDS uygulamasıyla birlikte yetkisiz, mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanların önemli ölçüde temizlendiğini belirtti. Öğüt, Haziran verilerinin düşüşün beklenenden daha fazla olduğunu gösterdiğini ifade ederek, EİDS sayesinde ilan stokunun daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuştuğunu vurguladı. Bu durumun, hem tüketicilerin daha güvenilir ilanlara ulaşmasını sağladığını hem de sektörün daha şeffaf ve güvenilir bir yapıya kavuşmasına katkı sunduğunu dile getirdi.

Öğüt, Haziran ayının başlarından itibaren ilan sayılarında sınırlı bir artış gözlemlendiğini de belirterek, yaz döneminin başlamasıyla birlikte piyasada mevsimsel hareketliliğin ilan girişlerine yansımasının normal olduğunu ifade etti.

Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman, satılık taşınmaz ilanlarındaki azalmanın en önemli sebebinin EİDS uygulaması olduğunu söyledi. Tapu işlemlerinde konut değerinin gerçek rakamlar üzerinden gösterilmesini amaçlayan düzenlemelerin de bu süreçte etkili olduğunu belirten Büyükduman, satıcılar ve alıcıların zaman zaman daha düşük vergi ödemek için tapuda konutun satış bedelini düşük gösterme girişiminde bulunduğunu ifade etti. Ayrıca, sosyal medya üzerinden fiyat belirtilmeden yapılan ilanlar ve daireye branda asılması gibi eski yöntemlere dönüş olduğunu vurguladı. Her satış için değerleme raporu alınmasının bu problemin aşılmasına yardımcı olabileceğini düşündüğünü ekledi.