Jeopolitik ve Ekonomik Riskler İklim Krizinin Önünde

Türkiye’deki yönetim kurullarının stratejik önceliklerini ve risk gündemlerini inceleyen yeni bir araştırma, 2023 yılında iklim krizi ile sosyal risklerin, finansman ve nakit yönetimi gibi konulara kıyasla daha az öncelik taşıdığını ortaya koydu. Uluslararası danışmanlık şirketi EY ve Yönetim Kurulu Üyeleri Derneği (YÜD) işbirliğiyle gerçekleştirilen Türkiye Yönetim Kurulu Barometresi araştırması, çoğunlukla halka açık ve aile şirketlerinde görev alan yönetim kurulu üyeleri, üst düzey yöneticiler ve bağımsız yönetim kurulu profesyonellerinin katılımıyla yapıldı. Araştırmanın bulguları, yönetim kurulu gündemlerinde kısa vadeli finansal ve operasyonel konuların ağırlıkta olduğunu, uzun vadeli risk ve dönüşüm başlıklarının ise yeterince ele alınmadığını gösteriyor.

Bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye’deki Yönetim Kurulu Etkinlik Skoru 1 ile 5 arasında 3,67 olarak belirlendi. Bu skor, önceki yıllarla benzer seviyelerde kalmaya devam etti. 2023 yılına ait çalışmada, değer yaratma skoru 4 seviyesinden 3,92’ye, yönetim kurulu yapısı skoru 4,1’den 3,9’a, yapılanma ve süreçler skoru 3,9’dan 3,86’ya, liderlik ve kültür skoru 3,7’den 3,4’e, performans skoru ise 2,8’den 3,1’e yükseldi. Araştırmada katılımcıların en çok zaman ayırdıkları konular arasında finansal ve operasyonel performans (%93), şirketin misyon, vizyon ve stratejisi (%75) ve katma değerli projelerin ilerleyişi (%70) yer alıyor. Ancak, siber güvenlik (%25), kriz yönetimi (%34) ve hissedar/yatırımcı ilişkileri (%34) gibi konulara daha az zaman ayrıldığı gözlemleniyor.

Kurumsal risk yönetimi üzerine yapılan araştırma, en önemli riskler arasında ekonomik, jeopolitik ve politik risklerin öne çıktığını gösteriyor. Bu riskler, önceki yıllarda iklim krizi ve sosyal riskler, finansman ve nakit yönetimi gibi konularla karşılaştırıldığında farklı bir öncelik sırasına sahip. Yönetim kurullarının genel yetkinlikleri güçlü görünse de, halefiyet planlaması, uzun vadeli vizyon oluşturma ve ölçülebilir performans hedefleri belirleme gibi alanlarda gelişim ihtiyaçları olduğu vurgulanıyor. Katılımcıların yarısından fazlası, yönetim kurulu seviyesinde risk yönetimine ayırdıkları sürelerin aylık 1 ila 10 saat arasında olduğunu ifade ediyor.

Araştırma, yönetim kurullarının sürdürülebilir başarıya ulaşmaları için öneriler sunuyor. Bu öneriler, yönetim kurulu kompozisyonu, şirketleri bekleyen riskler ve yönetim kurulu gündemine yönelik üç ana başlık etrafında şekilleniyor. İlk olarak, yönetim kurulu kompozisyonunun olgun olduğu ancak bağımsız üye yapısının güçlendirilmesi, halefiyet planlaması yapılması ve stratejinin daha ölçülebilir hale getirilmesi gerektiği belirtiliyor. İkinci olarak, risk yönetiminin stratejik karar alma süreçlerine entegre edilmesi ve veri odaklı bir risk kültürü oluşturulması öneriliyor. Son olarak, yönetim kurulu gündeminin kısa vadeli performans odaklı yapısından uzun vadeli riskler ve dönüşüm konularına daha fazla yer vermesi gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, jeopolitik ve teknolojik risklere yönelik senaryo çalışmaları ve düzenli risk değerlendirmeleri ile proaktif bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.