ABD, E-2D Advanced Hawkeye Uçakları İçin Sipariş Verdi
ABD Deniz Kuvvetleri, E-2D Advanced Hawkeye uçakları için Northrop Grumman ile önemli bir sözleşme imzaladı.
ABD Deniz Kuvvetleri, üç adet E-2D Advanced Hawkeye Block II Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AEW&C) uçağının üretimi için Northrop Grumman ile toplamda 1,196 milyar dolarlık bir sözleşme imzaladı. Bu sözleşme, 22 Temmuz’da ABD Savunma Bakanlığı tarafından duyuruldu ve üç E-2D uçağının üretimi, teslimatı ve ilgili destek hizmetlerini kapsıyor.
Sözleşmenin üst sınırı 1 milyar 196 milyon dolar olarak belirlenmişken, 2026 mali yılı için ABD Deniz Kuvvetleri uçak tedarik bütçesinden 583 milyon 394 bin dolar ayrıldığı belirtildi. Üç E-2D uçağının üretim ve teslimat sürecinin Aralık 2031’e kadar tamamlanması planlanıyor.
E-2D Üretim Hattı Sürecek
Bu yeni siparişle birlikte, E-2D’nin nihai montaj hattının önümüzdeki yıllarda aktif kalması hedefleniyor. Northrop Grumman’ın şu anda teslim edilmesi beklenen yaklaşık 28 E-2D siparişi bulunuyor. Ancak, üretim hattının uzun vadeli faaliyetini sürdürebilmesi için ABD’den veya ihracat pazarından yeni siparişlerin alınması gerekiyor. Yeni müşteri bulunamaması durumunda, ABD yönetimi üretim hattının kapatılması ihtimaline karşı hazırlık yapmaya başladı.
E-2D Advanced Hawkeye Modernizasyonu
E-2D Advanced Hawkeye Block II, 60 yılı aşkın süredir görevde olan E-2 ailesinin yeni bir modernizasyon versiyonu olarak geliştirilmekte. Northrop Grumman, Block II modernizasyonuyla E-2D’nin yeni yetenekler kazanacağını ve görev hazırlık oranının artacağını duyurdu. Ayrıca, Northrop Grumman ve Lockheed Martin, Nisan 2026’da E-2D için geliştirilen Dijital Alıcı, Uyarıcı ve Kayıt Sistemi modernizasyonunun uçuş testlerini tamamladı.
Hâlihazırda görevde olan E-2D uçakları da modernizasyon sürecinde. Bu çalışmalar, havada yakıt ikmal probunun entegrasyonu, yakıt sisteminde yapılacak değişiklikler, kokpitin yeniden yapılandırılması ve bazı aviyonik bileşenlerin değiştirilmesini kapsıyor.
E-2D Advanced Hawkeye’ın Görevleri
E-2C Hawkeye’ın yerini almak üzere geliştirilen E-2D Advanced Hawkeye, ilk uçuşunu 3 Ağustos 2007’de gerçekleştirdi. İlk uçağın personel eğitimi amacıyla 29 Temmuz 2010’da ABD Deniz Kuvvetleri’ne teslim edildiği belirtiliyor. E-2D, Ekim 2014’te ilk operasyonel kabiliyete ulaşarak görevine başladı.
Uçak gemilerinden de görev yapabilen E-2D, havadan erken ihbar ve gözetleme, komuta-kontrol, muharebe sahası yönetimi ve hava ile füze savunmasının koordinasyonu gibi görevler üstleniyor. Ayrıca, savaş uçaklarını yönlendirebilme, deniz ve kara hedeflerini takip edebilme ve arama-kurtarma faaliyetlerini koordine edebilme yeteneğine sahip.
E-2D’nin üzerinde bulunan AN/APY-9 radarı, açık deniz, kıyı ve kara üzerinde 360 derecelik bir gözetleme imkanı sunuyor. Bu sistem, uçakların yanı sıra düşük irtifadan uçan seyir füzelerinin tespit ve takibi için geliştirilmiştir. E-2D, tespit ettiği hedeflere ilişkin verileri savaş uçakları, savaş gemileri ve diğer unsurlarla paylaşabiliyor.
Uçağın uzunluğu yaklaşık 17,6 metre, kanat açıklığı ise 24,6 metredir. Boş ağırlığı 18,3 tona ulaşan E-2D, saatte 555 kilometre hız yapabilmekte ve yaklaşık 11 bin 300 metre irtifaya çıkabilmektedir. Yeni üretim E-2D uçakları, havada yakıt ikmal kabiliyeti ile donatılmıştır; bu özellik, uçağın görev alanında daha uzun süre kalmasını ve uçak gemisinden daha uzak bölgelerde faaliyet göstermesini sağlamaktadır.
E-2D Advanced Hawkeye, ABD dışında Japonya tarafından da kullanılmaktadır. Japonya, E-2D’nin ilk yabancı müşterisi olarak 13 uçaklık ilk siparişin ardından beş E-2D daha alma kararı alarak toplamda 18 uçağa ulaşmayı planlıyor. Fransa ise üç E-2D siparişi vermiştir, ancak bu uçakları henüz teslim almış değildir. Yeni uçakların, Fransa Deniz Kuvvetleri’nin envanterindeki üç E-2C Hawkeye’ın yerini 2028’den itibaren alması bekleniyor. Fransa’nın yanı sıra Mısır ve Tayvan da E-2 ailesinin daha eski sürümlerini kullanıyor, ancak bu ülkelerin envanterindeki mevcut uçaklar E-2D değil, E-2C ve türevlerinden oluşmaktadır.
