IAA batarya teşvikleri Avrupa zincirini güçlendirecek
IAA batarya teşvikleri, Avrupa’nın hücre, katot ve ara ürün üretimini büyütmeyi hedefliyor; analiz, kapasite açığı iddialarının abartıldığını ortaya koyuyor.
Avrupa’nın batarya değer zinciri son yıllarda çeşitli projelerin iptal edilmesi ve ertelenmesi nedeniyle zayıfladı. Ancak kıta, üretim altyapısını sıfırdan kurmak zorunda değil. IAA batarya teşvikleri, hücre, katot ve diğer ara ürün yatırımlarına istikrarlı talep sağlayarak projelerin hayata geçirilmesini ve büyütülmesini amaçlıyor.
2022’den bu yana Avrupa’da duyurulan batarya hücresi kapasitesinin yaklaşık dörtte biri iptal edildi veya askıya alındı. Almanya’daki 2035 kapasite proje hattı da yarı yarıya küçüldü. Buna karşın Avrupa Birliği’nde satılan elektrikli araçlardaki hücrelerin yarısından fazlası hâlihazırda Avrupa’da üretiliyor. Aktif hücre üretiminin yüzde 72’den fazlası ise başta Güney Koreli üreticiler olmak üzere Avrupa dışı şirketlerin kontrolünde bulunuyor.
Mevcut üretim eğilimine göre Avrupa Birliği, 2027’ye kadar şirket araçlarının elektrikli modellerindeki hücre ihtiyacını karşılayabilecek. 2030’da ise hem şirket araçları hem de destek programlarına dahil edilen bireysel araçlar için gerekli hücrelerin yerel üretimle sağlanması mümkün görünüyor. LFP bataryalarında Avrupa, NMC teknolojisinin gerisinde kalsa da 2030’a kadar 100 GWh’nin üzerinde üretim kapasitesine ulaşabilir; tüm potansiyel projelerin gerçekleşmesi halinde bu rakam 140 GWh’ye çıkabilir.
Katot aktif malzemede ise Çin’in 2035’te küresel üretimin yüzde 80’inden fazlasını elinde tutabileceği, Avrupa’nın payının yalnızca yüzde 3 seviyesinde kalabileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte Avrupa’da LFP ve NMC kimyalarına yönelik katot kümeleri oluşmaya başladı. Duyurulan kapasite, en azından şirket araçlarının ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde. Bireysel araçlar içinse Kanada ve Güney Kore gibi güvenilir ortakların kapsama alınması öneriliyor. Katot üretimine ilişkin şartların ertelenmesinin, Avrupa’daki projelerin büyümesini zorlaştıracağı vurgulanıyor.
Değer zincirinin daha kırılgan halkası, katot öncül malzemesi olarak bilinen pCAM üretimi. 2030 için açıklanan 552,6 GWh’lik kapasitenin yalnızca 217,9 GWh’lik bölümü ilerleme kaydediyor. Bu nedenle pCAM için en az yüzde 20, anot aktif malzemesi içinse 2032’den itibaren yüzde 10 yerli üretim eşiği getirilmesi; lityum, nikel, kobalt ve grafit için de en az yüzde 20’lik hedef belirlenmesi öneriliyor.
Batarya açığı tartışması
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’nin 2028 için öngördüğü 150 GWh’lik “batarya açığı”nın, kullanılan dar hesaplama yöntemleri nedeniyle gerçeği olduğundan daha olumsuz yansıttığı savunuluyor. Avrupa’da monte edilen araçlarla ihraç edilen hücrelerin hesaba katılmaması ve bazı hücrelerin mevcut montaj hatlarıyla eşleştirilmemesi, gerçek üretim kapasitesinin düşük görünmesine yol açıyor. Avrupa’da üretilen bataryaların maliyet farkının da üretim ölçeği büyüdükçe azalacağı, 2030’da Çin menşeli hücrelerle aradaki farkın yüzde 70 düşerek ortalama elektrikli araç başına yaklaşık 500 avroya ineceği hesaplanıyor.
IAA batarya teşvikleri, üreticilerin pilot aşamadan seri üretime geçtiği ve yüksek fire oranlarıyla karşılaştığı kritik dönemde iç talebi güçlendirebilir. Bu kapsamda 2027-2028 dönemindeki hücre şartlarının korunması, 2030 katot hedeflerinin sürdürülmesi ve küçük elektrikli araçlarda 2029-2030’dan itibaren Avrupa üretimi batarya zorunluluğu getirilmesi öneriliyor. Üreticilerin, filo genelinde yüzde 70 uyum sağlayarak yükümlülükleri gevşetme teklifinin ise yatırımlar için gerekli talep güvencesini zayıflatacağı belirtiliyor.
