İran, Hürmüz Boğazı’nı açıyor ve nükleer silah üretmeyecek

İran, Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere açacağını ve nükleer silah üretmeyeceğini duyurdu.

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini kabul ettiğini ve Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilere derhal açılacağını duyurdu. Yetkili, İran’ın uranyum zenginleştirmeme ve nükleer faaliyetlerini genişletmeme taahhüdünde bulunduğunu ifade etti. Ayrıca, ABD’nin nihai anlaşmaya ulaşılana kadar İran’a yeni yaptırımlar uygulamama kararı aldığını belirtti.

İranlı yetkili, ABD ile yapılan mutabakat zaptının son taslağının, Tahran’ın nükleer çalışmaları, Hürmüz Boğazı’nın durumu ve petrol yaptırımlarından muafiyet gibi önemli konuları kapsadığını açıkladı. Nihai anlaşmanın, taraflar arasında mutabakat sağlandıktan sonra 60 gün içinde müzakere edilmesi planlanıyor.

Mutabakat metninde, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere açma taahhüdü ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırması gibi maddeler öne çıkıyor. Ayrıca, ABD’nin nihai bir anlaşmaya varılana kadar İran’a yönelik yeni yaptırımlar uygulamayacağı belirtiliyor. Washington yönetimi, İran’a uyguladığı petrol yaptırımlarını belirli bir süre askıya alarak Tahran’ın petrol satmasına ve gelir elde etmesine olanak tanıyacak.

Anlaşma çerçevesinde, ABD’nin İran’ın dondurulmuş varlıklarından 25 milyar doların serbest bırakılmasını onayladığı ifade ediliyor. Bu serbest bırakma işlemi, doğrudan nakit transferleri, bölgesel ülkeler arası işbirliği ve finansal kredi hatları aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Tahran yönetimi, nükleer silah üretmeyeceğine dair taahhütte bulunurken, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini ve nükleer tesislerini genişletmeme taahhüdünde bulundu. ABD ise, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltmesi konusunda mutabık kaldı. Bu sürecin detaylarıyla ilgili mekanizmanın 60 gün içinde görüşülmesi öngörülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yeni bir anlaşma imzalanacağını ve bu anlaşmanın İran’ın nükleer silah edinmesini engelleyeceğini belirtti. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran’ın nükleer silah istemediğini ve bu silahları elde etme girişiminde bulunmayacağını ifade etti.

Öte yandan, İran basınında yer alan haberlere göre, ABD ile imzalanması planlanan mutabakat zaptına ilişkin teknik, siyasi ve hukuki değerlendirmelerin sürdüğü, dolayısıyla henüz nihai bir karar alınmadığı bildirildi. İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayanarak, Tahran’ın mutabakat metni üzerinde kesin bir sonuca ulaşmadığını aktardı. Kararın, ulusal çıkarlar çerçevesinde verileceği vurgulandı.