İstanbul çatı daireleri konut arzını artırabilir
İstanbul çatı daireleri için alınan karar, konut arzını artırırken mevcut yapıların değerlendirilmesine ve kentsel dönüşüm finansmanına katkı sağlayabilir.
İstanbul’da çatı aralarının bağımsız konut olarak kullanılmasına imkân tanıyan düzenleme, kentin mevcut yapı stokunun daha verimli değerlendirilmesi açısından yeni bir dönem başlatabilir. İmar planlarındaki kat sayısı artırılmadan ek konut üretme olanağı sunan uygulamanın, arsa maliyetlerinin yüksek olduğu İstanbul’da konut arzına ve gayrimenkul değerlerine etki etmesi bekleniyor.
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nde oy birliğiyle kabul edilen düzenlemeyle, uygun koşullara sahip çatı hacimlerinin kendi girişine ve bağımsız kullanım özelliklerine sahip konutlara dönüştürülmesinin önü açılıyor. Önceki uygulamada çatı araları çoğunlukla son kattaki bağımsız bölümlere bağlı alanlar olarak değerlendiriliyor, ayrı bir konut şeklinde projelendirilemiyordu.
EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, çatı aralarının bağımsız bölümlere dönüştürülmesi konusunu 2018’den bu yana gündeme getirdiklerini belirterek, kararın gayrimenkul sektörü açısından olumlu olduğunu ifade etti. Yazıcı, İstanbul’da yeni arsa üretiminin sınırlı, arsa maliyetlerinin ise yüksek olması nedeniyle mevcut binalardaki kullanılmayan alanların konut üretimine katılmasının önem taşıdığını söyledi.
Dokuz ayda 19 bin 412 bağımsız bölüm potansiyeli
İstanbul’da 2025’in ilk dokuz ayında 9 bin 706 binaya yapı ruhsatı verildi. Bu ruhsatlar kapsamında 110 bin 212 daire bulunuyor. Her binada ortalama iki ilave çatı dairesi oluşturulabileceği varsayımıyla yapılan hesaplama, söz konusu dönemde 19 bin 412 ek bağımsız bölüm potansiyeline işaret ediyor. Bu durumda toplam bağımsız bölüm sayısı 129 bin 624’e ulaşırken, teorik artış mevcut daire sayısına göre yüzde 17,6 olarak hesaplanıyor.
Bu rakamın her binada iki yeni konut yapılabileceği anlamına gelmediğini vurgulayan Yazıcı; parsel büyüklüğü, bina geometrisi, çatı biçimi ve teknik koşulların uygulamanın kapsamını belirleyeceğini kaydetti. Uygun yapıların çatı hacimlerinin, yeni imar alanları açılmasına veya mevcut planlardaki kat sayısının artırılmasına gerek kalmadan konut üretimine katkı sağlayabileceği belirtildi.
Kentsel dönüşüm ve şehir silueti üzerindeki etkisi
Çatı aralarının bağımsız konuta dönüştürülmesi, kentsel dönüşüm projelerinin finansmanına da katkı sunabilir. Uygun projelerde oluşturulacak ilave bağımsız bölümler, yüklenici açısından yeni bir gelir kaynağı oluşturarak inşaat maliyetleriyle malik beklentileri arasındaki dengenin kurulmasına yardımcı olabilir.
Düzenlemenin İstanbul’un mimari görünümünü değiştirme ihtimali de bulunuyor. İstanbul İmar Yönetmeliği’nin 44. maddesinde genel çatı sınırı yüzde 45 eğim ve 5 metre azami mahya yüksekliği olarak tanımlanıyor. Çatı hacimlerinin konut olarak kullanılabilmesi, özellikle bitişik nizam yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde çatı çizgisinin ve üst kat tasarımlarının yeniden şekillenmesine yol açabilir.
Yazıcı, yeni konut üretiminin yalnızca metrekare ve satış geliri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek yapı güvenliği, enerji verimliliği, gün ışığı ve İstanbul’un mimari kimliğiyle uyumun korunması gerektiğine dikkat çekti. İstanbul çatı daireleri, bu koşullar sağlandığı takdirde konut arzını destekleyen ve mevcut yapıların daha işlevsel kullanılmasını sağlayan bir seçenek olabilir.









