30 Ağustos: Büyük Zaferin 104. Yılı Coşkuyla Kutlanıyor

Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğindeki Türk ordusunun kazandığı zafer, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, dünya tarihinin en büyük kahramanlık hikayelerinden biri olarak kaydedilmiştir. 1919 yılında, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın hükümlerine dayanarak Anadolu’yu işgal etmeye başladı. Bu dönemde, Türk milleti, ordusunun cephanesi elinden alınarak zor bir duruma sokulmaya çalışıldı.

Halide Edip Adıvar’ın “Türk’ün Ateşle İmtihanı” adlı eserinde yer alan işgal günlerinde, İtilaf donanması İstanbul’a, Fransızlar Adana’ya, İngilizler ise Urfa, Maraş, Samsun ve Merzifon’a yerleşti. 15 Mayıs 1919’da, İtilaf Devletleri’nin izniyle Yunan Ordusu İzmir’e çıkarma yaptı. Bu durum karşısında Türk milleti, tarih boyunca gösterdiği “millet olma bilinci” ile işgallere karşı Kuvayi Milliye hareketini başlattı. İki seçenek vardı; ya işgal güçlerine teslim olunacak ya da yıkılan bir ülke, yılmaz evlatlarının azmiyle yeniden ayağa kalkacak ve küllerinden doğacaktı.

1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla işgal güçleri, baskı politikalarını Atatürk ve silah arkadaşları üzerine yoğunlaştırdı. Özellikle Batı Cephesi’nde hareketlilik başladı. 1921’de Polatlı’ya kadar gelen Yunan ordusunu püskürtmek, vatan evlatlarına düştü. Sakarya’da 22 gün süren kanlı çarpışmaların ardından düşman ordusu durduruldu. Ardından, 26 Ağustos 1922’de Mustafa Kemal Paşa, Büyük Taarruz’u başlattı.

26 Ağustos sabahı, Kocatepe’de Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte muharebeyi yönetmek üzere yerini aldı. Türk askeri, sabahın ilk ışıklarıyla hücuma geçerek Tınaztepe’yi ele geçirdi. Taarruzun ilk gününde, 1. Ordu birlikleri düşmanın birinci hat mevzilerini ele geçirdi. 27 Ağustos’ta Türk ordusu, tüm cephelerde yeniden taarruza geçti ve Afyonkarahisar, 8’inci Tümen tarafından düşman işgalinden kurtarıldı.

29 Ağustos gecesi, komutanlar durum değerlendirmesi yaparak taarruzun kısa sürede sonuçlandırılması konusunda hemfikir oldu. 30 Ağustos sabahında, Kütahya’nın Altıntaş ilçesinde, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa birliklere taarruz emrini verdi. Dumlupınar’daki muharebede Türk ordusu, Yunan birliklerini tamamen sarıp imha etti. 31 Ağustos’ta, zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa, durumu değerlendirmek üzere bir araya geldi ve Yunanlıların yeniden savunma düzenine geçmesini önlemek için İzmir’e girme kararı aldı.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül’de yayımladığı bildiride, Türk ordusunun büyük bir başarı elde ettiğini vurguladı ve ordulara, “İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” talimatını verdi. 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar, 30 Ağustos’ta Kütahya’nın kurtuluşunu, 1 Eylül’de Gediz, 3 Eylül’de Emet ve Tavşanlı’nın kurtuluşları izledi. 9 Eylül’de İzmir’de Yunan Ordusu denize döküldü.

Büyük Önder Atatürk, Büyük Zafer’den iki yıl sonra, 30 Ağustos 1924’te Zafertepe Çalköy’de bir anıtın temel atma törenine katıldı. Törende, Büyük Zafer’in Türk tarihindeki önemini vurgulayarak, “Ulusal tarihimiz çok büyük zaferlerle doludur ama Türk ulusunun burada kazandığı zafer kadar kesin sonuçlu bir meydan savaşı hatırlamıyorum. Yeni Türk devletinin temeli burada sağlamlaştırıldı,” dedi.