2026’da Petrol Şirketleri Kârlılığını Artırmayı Hedefliyor
2025’te düşük fiyatlar nedeniyle kârları azalan petrol şirketleri, 2026’da Hürmüz Boğazı’ndaki krizle birlikte yeniden kârlılık bekliyor.
Dünya genelinde faaliyet gösteren en büyük 12 petrol şirketinin toplam kârı, 2025 yılında düşük petrol fiyatlarının etkisiyle yaklaşık 27 milyar dolar geriledi. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki artan gerilim, arz kısıtlamaları ve yükselen fiyatların kalıcı hale gelmesi durumunda, bu şirketlerin kârlılıklarının 2026 yılında yeniden artması bekleniyor.
Londra merkezli Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, mevcut piyasa koşullarını değerlendirerek fiyatların geleceği hakkında önemli bilgiler paylaştı. Mathonniere, gerilimin kısa sürede sona ermesi durumunda Brent petrol fiyatının bu yıl ortalama 81 dolar seviyesinde dengelenebileceğini belirtti. Ancak çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde fiyatların 150 dolara kadar yükselebileceğini ifade etti. Çatışmanın her gün devam etmesi durumunda fiyatlar üzerinde ek baskı oluşacağını vurguladı.
Artan jeopolitik risklerin yatırım kararlarını da etkileyeceğine dikkat çeken Mathonniere, uluslararası petrol şirketlerinin son yıllarda daha cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yöneldiğini belirtti. Ancak son gelişmeler, yeni yatırımlar için risk-getiri dengesinin ve portföy çeşitlendirme stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesine neden olacağını ifade etti.
Mathonniere, fiyat artışlarının şirketlere sınırsız kazanç sağlamayabileceğini de vurguladı. Mevcut yüksek fiyatların kârlılığı artırabileceğini ancak daha sert artışlar için fiyatların varil başına 120 dolar veya üstüne çıkması ve bu seviyelerde uzun süre kalması gerektiğini belirtti. Ayrıca, bu artışların bir kısmının yüksek maliyetlerle dengeleneceğini, dolayısıyla durumun şirketler için ne tamamen kazançlı ne de tamamen kayıplı olduğunu ifade etti.
Orta Doğu’daki çatışmaların petrol piyasasında tarihi ölçekte arz kaybına yol açtığını belirten Mathonniere, Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil stok salımı kararının etkisinin sınırlı olacağını söyledi. Bu miktarın günlük bazda 1 milyon varilin biraz üzerinde bir katkı sağladığını ifade eden Mathonniere, Hürmüz Boğazı’ndan kaynaklanan arz açığını kapatmak için günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç olduğunu belirtti. Bu nedenle ya boğazın hızla yeniden açılması ya da arzın ciddi şekilde yetersiz kalacağına dikkat çekti.
Energy Intelligence verilerine göre, Körfez’den yapılan ham petrol sevkiyatının günlük 7 milyon varilin altına gerilediğini belirten Mathonniere, bu durumun savaş öncesindeki 18 milyon varillik seviyenin yüzde 40’ından daha azına denk geldiğini aktardı. Irak-Türkiye petrol hattının yeniden devreye alınmasının fiyatları sınırlı ölçüde aşağı çektiğini ifade eden Mathonniere, bu hattın günlük en fazla 200 bin varillik katkı sağladığını ve bu miktarın Hürmüz Boğazı’ndan kaynaklanan açığın yalnızca yüzde 1’ini telafi edebildiğini belirtti. Eğer birkaç ay boyunca günlük 10-11 milyon varil açık devam ederse, bunun enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkisinin oldukça sert olacağını vurguladı.
Mathonniere, 2025 yılında petrol şirketlerinin kârlarında yaşanan düşüşün ana nedeninin düşük fiyatlar olduğunu belirterek OPEC+ politikalarını da değerlendirdi. Intercontinental Exchange verilerine göre Brent petrolün geçen yıl ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleştiğini ve bunun yaklaşık yüzde 15’lik bir düşüş anlamına geldiğini hatırlatan Mathonniere, düşük petrol fiyatlarının şirketlerin kârlılığını etkileyen en belirleyici unsur olduğunu ifade etti.
Kârlılık üzerinde yalnızca fiyatların değil, artan sermaye maliyetleri, arz fazlası, zayıf talep artışı ve düşük rafinaj marjlarının da etkili olduğunu belirten Mathonniere, OPEC+’nın fiyatları destekleme çabasının sınırlı kaldığını ifade etti. OPEC+ politikalarının fiyatları desteklemekte yetersiz kaldığını söyleyen Mathonniere, kesintilerin fiyatları yukarı taşımayı hedeflese de bazı ülkelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşünün piyasayı gevşettiğini, bu durumun da fiyat düşüşünü derinleştirerek şirketlerin kârlarındaki gerilemenin ana faktörü olduğunu belirtti. Ayrıca, küresel arz fazlası, OPEC dışı üretimde artış ve zayıf talebin de bu süreci hızlandırdığını vurguladı.
Verilere göre, ExxonMobil, Chevron, Shell, bp, TotalEnergies, Eni, Equinor ve Saudi Aramco’nun da aralarında bulunduğu 12 büyük petrol şirketinin toplam kârı 2025’te yüzde 10,9 düşerek yaklaşık 220 milyar dolara geriledi. Bir önceki yıl bu rakam yaklaşık 247 milyar dolar seviyesindeydi. Şirket bazında bakıldığında, Saudi Aramco’nun kârı yüzde 5,1 azalarak 104,7 milyar dolara, ExxonMobil’in kârı yüzde 14,5 düşüşle 28,8 milyar dolara indi. Shell’in kârı yüzde 21,9 gerileyerek 18,5 milyar dolara, TotalEnergies’in kârı yüzde 14,7 düşüşle 15,6 milyar dolara, Chevron’un kârı ise yüzde 30,3 azalarak 12,3 milyar dolara geriledi. ConocoPhillips yüzde 13,5 düşüşle 8 milyar dolar, bp yüzde 25,7 kayıpla 7,5 milyar dolar, Equinor yüzde 30,4 azalışla 6,4 milyar dolar, Eni ise yüzde 5,6 düşüşle 5,7 milyar dolar kâr açıkladı. Hizmet şirketlerinde de benzer bir tablo gözlemlendi; Schlumberger’in kârı yüzde 24,4 azalarak 3,4 milyar dolara, Baker Hughes’un kârı yüzde 13,3 düşüşle 2,6 milyar dolara geriledi. Halliburton ise yüzde 48,8’lik sert düşüşle 1,3 milyon dolar kâr bildirdi.
