Metan Emisyonları 2025’te Rekor Seviyelere Yaklaştı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan son raporda, 2025 yılında enerji sektöründen kaynaklanan metan emisyonlarının rekor seviyelere yaklaşacağı belirtildi. Türkiye, çöp kaynaklı metan emisyonları açısından dünya genelinde en kötü durumdaki ülkeler arasında yer alıyor.

IEA’nın Küresel Metan Takipçisi 2026 adlı raporunda, metan emisyonlarının azaltılmasının uluslararası enerji piyasalarına milyarlarca metreküp gaz kazandırabileceği vurgulandı. Bu durum, Ortadoğu’daki savaşın enerji arzını olumsuz etkilediği bir dönemde, enerji güvenliğinin sağlanması açısından büyük bir öncelik taşıyor.

Raporda, “Enerji sektöründen kaynaklanan metan emisyonları rekor seviyelere yaklaşırken, etkili azaltım önlemleri sayesinde her yıl 200 milyar metreküp gazın piyasaya kazandırılması mümkün. Bazı ülkeler, mevcut gaz ihracat kapasitelerini kullanarak, metan azaltım önlemlerini uyguladıklarında, kısa sürede 15 milyar metreküp gazı piyasaya sunabilirler” ifadelerine yer verildi.

Uzun vadede, bu tür önlemlerin yıllık olarak yaklaşık 100 milyar metreküp gazın piyasaya kazandırılmasına katkı sağlayacağı, ayrıca acil durumlar dışında gerçekleştirilen gaz yakımının ortadan kaldırılmasıyla ek olarak 100 milyar metreküp gazın daha kullanılabilir hale geleceği ifade edildi.

Rapordaki veriler, uydu gözlemleri ve ölçümlerine dayanarak 2025 yılına ait emisyon bulgularını sunmakta ve çeşitli azaltım yöntemlerinin maliyetlerini incelemektedir.

Mart ayında The Guardian, dünya genelinde en büyük metan sızıntılarının bazılarını haberleştirmişti. University of California’nın Stop Methane Project’i tarafından yapılan uydu analizleri, mega sızıntıların birçok bölgede meydana geldiğini ortaya koydu. Ancak, ilk 25 sızıntıdan büyük bir kısmı Türkmenistan’daki tesislerden kaynaklanıyor. Bu ülkedeki metan sızıntıları daha önce “akıl almaz” olarak tanımlanmıştı.

ABD’de de aşırı kirletici metan bulutları gözlemlendi. 2025 yılında tespit edilen en büyük sızıntı Teksas’ta meydana geldi ve saatte 5,5 ton metan saldı. Bu miktar, yaklaşık bir milyon yüksek yakıt tüketimli aracın çalışmasına eşdeğer. Venezuela ve İran’da da devlet tesislerinden kaynaklanan birçok mega sızıntı tespit edildi.

Stop Methane Project, çöp depolama alanlarından yayılan süper kirletici metan bulutlarını da analiz etti. İyi yönetilmeyen alanlarda çürüyen organik atıklar büyük miktarlarda metan salabiliyor. Türkiye’den Cezayir’e, Malezya’dan ABD’ye kadar birçok ülkedeki en kötü durumdaki sahalar dikkat çekiyor.

Türkmenistanlı yetkililer, Ekim ayında metan mega sızıntılarının azaltıldığını iddia etti. Türkmengaz’ın çevre koruma departmanı başkanı Muhammetberdi Byashiev, Birleşmiş Milletler, IEA ve AB ile işbirliği yapıldığını belirterek, “Yönetim bu konuyu özel kontrol altına aldı ve sızıntılar yerinde iki ila üç gün içinde onarılıyor” dedi. Ancak yapılan analizler, önemli ölçüde mega sızıntıların devam ettiğini göstermekte.