Yatırım tercihleri değişti: Altın yüzde 43’e çıktı
TCMB Hanehalkı Beklenti Anketi’ne göre yatırım tercihleri değişti. Altın yüzde 43’e yükselirken gayrimenkul tercihi yüzde 33,6’ya geriledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı Hanehalkı Beklenti Anketi, eylül ayında vatandaşların enflasyon, fiyat artışları ve yatırım tercihlerindeki değişimi ortaya koydu. Anket sonuçlarına göre altına yönelenlerin oranı yükselirken, ev, dükkân ve arsa gibi gayrimenkullere yatırım yapmayı planlayanların oranı geriledi.
Hanehalkının 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi, ağustosa kıyasla 0,02 puan artarak yüzde 45,60’a çıktı. Erkek katılımcıların beklentisi yüzde 44,2’den yüzde 44,6’ya yükselirken, kadınlarda yüzde 47,4’ten yüzde 47’ye düştü.
Yaş gruplarına göre bakıldığında 18-39 yaş arasındaki katılımcıların enflasyon beklentisi yüzde 43,9’dan yüzde 44,1’e çıktı. 40-54 yaş grubunda oran yüzde 45,7’den yüzde 45,3’e gerilerken, 55 yaş ve üzerindekilerde yüzde 48,1’den yüzde 48,3’e yükseldi.
Gelir ve eğitim düzeylerinde de farklı yönlü değişimler görüldü. Asgari ücret ve altında geliri bulunanların beklentisi yüzde 48,3’ten yüzde 49,4’e yükseldi. Bir ila iki asgari ücret arasında geliri olanlarda oran yüzde 46,1’den yüzde 45,3’e inerken, iki asgari ücret ve üzeri gelire sahip katılımcılarda yüzde 43,5’ten yüzde 43,7’ye çıktı. İlkokul ve altı eğitim grubunda beklenti artarken, ortaokul-lise mezunlarında geriledi, yükseköğretim mezunlarında ise sınırlı yükseliş kaydedildi.
Gıda ve enerji fiyatları öne çıktı
Katılımcılar, son bir yılda en fazla fiyat artışının gıda ile yakıt ve enerji gruplarında yaşandığını belirtti. Gıdayı işaret edenlerin oranı 1,5 puan düşerek yüzde 37,8’e inerken, yakıt ve enerjiyi gösterenlerin oranı yüzde 33,6’dan yüzde 36,2’ye yükseldi.
Otel ve lokanta hizmetlerini en fazla zamlanan grup olarak görenlerin oranı yüzde 3,2’den yüzde 2,6’ya, kiraları işaret edenlerin oranı yüzde 14,8’den yüzde 14,1’e geriledi. Beyaz eşya ve otomobil gibi dayanıklı tüketim mallarını gösterenlerin oranı da yüzde 4’ten yüzde 3,5’e düştü. Eğitimi öne çıkaranların oranı ise yüzde 4,9’dan yüzde 5,5’e çıktı.
Gelecek 12 aya ilişkin beklentilerde gıda, yüzde 36,7 ile ilk sıradaki yerini korudu. Yakıt ve enerjiyi işaret edenlerin oranı yüzde 32,2’den yüzde 34,7’ye yükselirken, kira artışı bekleyenlerin oranı yüzde 16,5’ten yüzde 14,6’ya geriledi.
Konut fiyatı artışı beklentisi geriledi
Anket, hanehalkının gelecek 12 ayın sonunda konut fiyatlarında beklediği artışın da aşağı yönlü hareket ettiğini gösterdi. Konut fiyatlarının yükseleceğini düşünenlerin oranı 1,44 puan azalarak yüzde 30,69’a indi.
Konut fiyat artışı beklentisi erkeklerde yüzde 30,4’ten yüzde 29,6’ya, kadınlarda ise yüzde 34,5’ten yüzde 32’ye geriledi. Tüm yaş gruplarında düşüş kaydedilirken, 18-39 yaş grubunda oran yüzde 30,8’e, 40-54 yaş grubunda yüzde 29,9’a, 55 yaş ve üzerindekilerde ise yüzde 31,5’e düştü.
Gelir gruplarının tamamında da konut fiyat artışı beklentisi azaldı. Asgari ücret ve altında geliri bulunanlarda oran yüzde 34’ten yüzde 32,9’a, bir ila iki asgari ücret arasında geliri olanlarda yüzde 32,9’dan yüzde 31,1’e, iki asgari ücret ve üzeri gelire sahip katılımcılarda ise yüzde 30,3’ten yüzde 29,1’e indi. Eğitim gruplarında da benzer bir gerileme yaşandı.
Altın yatırım tercihlerinde ilk sırada
Eylül ayının dikkat çeken sonucu, yatırım tercihlerinde altının ağırlık kazanması oldu. “Altın alırım” diyenlerin oranı önceki aya göre 1,7 puan artarak yüzde 43’e yükseldi. Böylece altın, ankette hanehalkının en çok tercih ettiği yatırım aracı olmayı sürdürdü.
Gayrimenkul yatırımı yapacağını belirtenlerin oranı ise belirgin biçimde azaldı. Ev, dükkân veya arsa almayı planlayanların oranı ağustosta yüzde 37,1 iken eylülde 3,5 puan düşerek yüzde 33,6’ya geriledi.
Diğer yatırım araçlarında sınırlı artışlar görüldü. Vadeli mevduatı tercih edeceğini belirtenlerin oranı yüzde 7,1’den yüzde 7,3’e, döviz almayı planlayanların oranı yüzde 2,8’den yüzde 4,2’ye çıktı. Borsa yatırımı yapacağını belirtenlerin oranı yüzde 2,4’ten yüzde 3,2’ye yükselirken, TL’ye dayalı yatırım fonlarını tercih edenlerin oranı yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e çıktı.
Otomobil ve dayanıklı tüketim mallarında ise gerileme kaydedildi. Araba alacağını belirtenlerin oranı yüzde 4,1’den yüzde 3,5’e, beyaz eşya ve mobilya gibi ürünleri tercih edeceğini söyleyenlerin oranı yüzde 0,9’dan yüzde 0,7’ye düştü. Dövize dayalı yatırım fonlarında ise oran değişmeyerek yüzde 1,6’da kaldı.
Veriler, eylül ayında hanehalkının yatırım tercihleri içinde altının payının arttığını; gayrimenkul, otomobil ve dayanıklı tüketim mallarına yönelik ilginin ise azaldığını ortaya koydu.
